Etnonimy, czyli jak Litwini mówią o Niemcach.

flagsEtnonimy (ang: ethonyms) https://pl.wikipedia.org/wiki/Etnonim

etnonim [gr. éthnos ‘lud’, ‘plemię’, ‘naród’, ónyma ‘imię’], etnograficzna nazwa grupy etnicznej; wśród etnonimów rozróżnia się endoetnonimy (nazwy własne), czyli nazwy, którymi członkowie danej grupy sami siebie nazywają, oraz egzoetnonimy — nazwy nadane grupie etnicznej przez członków innych grup etnicznych. (Powszechna encyklopedia PWN © Wydawnictwo Naukowe PWN SA)

Vokiskas – What?, Saksalainen – Qui?, German – Tak!

Jak różne narody zwracają się w swoich językach do Niemców, tzn. dokładnie jakiego wyrazu używają, aby mówić o narodowości niemieckiej i skąd ta nazwa pochodzi?

Więc Polacy do Niemców mówią „Niemcy”, że niby od wyrazu „niemy”, bo jak ich spotkali, to pewnie ówcześni Niemcy nie potrafili mówić czy cuś. No nie będę się upierał, czy potrafili mówić czy nie, ale stawiam na to, że głośno krzyczeli i energicznie machali kijem. Raczej nazwa narodu Niemcy z polskim wyrazem „niemy” ma nie wiele wspólnego i pochodzi od nazwy jednego z plemion, które zamieszkiwało ówczesne tereny Niemiec, na pewno gdzieś bliżej Polaków. (Gdzie dokładnie – zapytajcie historyków, bo na razie tylko o języku, który nie zna granic czyli „keine grenzen” 🙂 – i to nie miał być żart, bo tak było i jest)

Jak było i jest w kilku innych językach?

W litewskim – vokiskas od litewskiego wyrazu „lud”. Litwini musieli się po prostu natknąć na jakąś grupę (pewnie Niemcy ich pierwsi znaleźli), której nazwy nie znali, więc po prostu użyli swojego, litewskiego wyrazu, który oznaczał „lud”

fiński – saksalainen (od przymiotnika saski, lub saksoński ewentualnie, bo chodzi o nazwę)

angielski – German (też taki lud Germanów był)

francuski – allemand (od nazwy Alemanów, plemienia niemieckiego, które francuzom najlepiej było znane)

niemiecki – deutsch (diutisc – od wyrazu ludowy)

Więc patrząc na to z innej perspektywy: gdybyśmy byli na bodajże pierwszej lekcji języka litewskiego, to Pani powiedziałaby nam, że po litewsku „Ja lubić Niemców.” To „Ja lubić Vokiskas”. Na języku niemieckiego w Niemczech, maluchy, które niedawno poszły do szkoły nieskromnie mówią i piszą: Ala i Helga ma kota i Ala i Helga lubić Deutsch. Albo jakoś tam inny przypadek.

I po co się kłócić teraz o to, że Niemcy be, że niedobrzy, że Litwini Biedronkę nam wykupują, że coś tam coś tam. Przecież jesteśmy jedną wielką rodziną i nie tylko językową.

Aha: można „vokiskas” wpisać w Googlu, gdy czegoś szukamy – od razu pokazują się litewskie strony i nie trzeba Googla przełączać na język litewski 🙂

Napisane trochę w uproszczeniu i bez szczegółów, ale uważam, że trafnie.

Źródło: Językowa Wieża Babel, Witold Mańczak

Advertisements

Author: nguphile

a teacher of English as a foreign language, nauczyciel języka angielskiego

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s